عدهای عیاران را سازمان یا گروهی از توده مردم معترض بهسختیها و نابرابریهای طبقه حاکم میدانستند و در جایی دیگر از آنان با عنوان کسانی یاد شده که راهداری میکردند، از توانگران میدزدیدند و به درویشان میبخشیدند. جایی آمده است که آنان گاهی با امیری بر ضد دشمن و گاهی با مردم برای برانداختن امیر ظالم همراه میشدند و بعدها در جابهجایی قدرت در تاریخ ایران نقش مهمی داشتند. در واقع، این باور وجود دارد که کاوه آهنگر بعدها متاثر از داستانها و شخصیتهای عیاری به حلقه زنجیرهوار اسطورهها اضافه شده است و کاوه آهنگر همان عیار و پهلوانی است که میآید و شاه ستمگر را از سلطنت برمیدارد. نمونههای بسیاری از این دست داستانهای عیاری و پهلوانی در دورههای بعدی دیده میشوند.
